وکیل رایگان

بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران همه شهروندان حق داشتن وکیل در دادگاه ها را دارند، علاوه بر این هیچکس نباید به دلیل عدم توانایی مالی از حق داشتن وکیل محروم شود. اما در عمل شاهدیم برخی از شهروندان به دلیل عدم اطلاع کافی یا مشکلات اقتصادی نمی توانند از خدمات وکلا استفاده کنند. در این شرایط برای اینکه این حقوق مذکور در قانون اساسی برای این شهروندان تامین شود قانونگذار دو تاسیس حقوقی به نام های وکیل تسخیری و وکالت معاضدتی پیش بینی کرده است.

 این دو نهاد تفاوت هایی با یکدیگر دارند که به شرح زیر است:

  1. وکالت تسخیری در امور کیفری و وکالت معاضدتی در امور حقوقی به کار می رود. این مهم ترین تفاوت این دو نهاد است اما تفاوت های دیگری نیز دارند.
  2. وکالت تسخیری، وکالتی است که از متهم به عمل می آید، یعنی به شاکی در پرونده های کیفری وکیل تسخیری تعلق نمی گیرد و در صورت استطاعت مالی، شاکی نمی تواند درخواست وکیل تسخیری داشته باشد تا از حق وی دفاع کند. اما برای متهم امکان تعیین وکیل تسخیری وجود دارد. در حالی که در وکالت معاضدتی بیشتر خواهان پرونده درخواست وکیل معاضدتی می کند ولی خوانده پرونده هم می تواند این درخواست را داشته باشد. بنابراین وکیل تسخیری صرفا برای متهم انتخاب می شود.

وکلای دادگستری که به عنوان وکیل تسخیری و معاضدتی در دادگاه ها حضور پیدا می کنند هزینه های خود را از کجا می گیرند؟

وکیل معاضدتی گرچه در ابتدا به صورت رایگان وارد پرونده می شود و هیچ حق الوکاله ای از موکل خود دریافت نمی کند اما اگر پرونده نهایتا به نفع موکل وی تمام شود دادگاه طرف دعوا را به پرداخت حق الوکاله وکیل معاضدتی محکوم می کند. بنابراین وکیل معاضدتی در پایان دادرسی اگر جلسه به نفع وی تمام شده باشد، می تواند در کنار اجرای حکم میزان حق الوکاله را هم در مقام اجرای حکم از محکوم علیه دریافت کند و به این ترتیب به حق الوکاله خود برسد، البته این حق الوکاله اگ به وکیل معاضدتی پرداخت شود وی باید ۲۰ درصد از آن را به عنوان سهم کانون وکلا به کانون پرداخت کند. اما وکیل تسخیری اگر به وی از طرف دولت حق الوکاله ای هم پرداخت شود آن حق الوکاله مربوط به خودش است و چیزی به عنوان حق کانون وجود ندارد.

شهروندان برای استفاده از وکیل تسخیری باید به کجا مراجعه کنند و چه شرایطی باید داشته باشند؟

وکیل تسخیری به وسیله متهمی که در دادگاه مشغول محاکمه است، تقاضا می شود آن هم فقط از قاضی که در حال محاکمه وی در دادگاه است. این موضوع هیچ ارتباطی به کانون وکلا ندارد اگر چه وکیل از کانون وکلا انتخاب می شود اما مراجعه تقاضا کننده به کانون وکلا مربوط نمی شود و به شخص قاضی در زمان محاکمه مربوط است و تعیین وی هم اصولا با دادگاه است. اما در کانون وکلا هم کمیسیونی به عنوان کمیسیون وکلای تسخیری وجود دارد. در صورتی که قوه قضائیه از کانون وکلا بخواهد که برای چنین اشخاصی وکیل تعیین کنند، توانایی این کار وجود دارد اما در کل کانون وکلا به تنهایی وارد مسئله وکلای تسخیری نمی شود. بلکه حتما برای این کار باید تقاضایی از قوه قضائیه وجود داشته باشد.

راه دسترسی به وکیل معاضدتی از طریق کانون وکلا چیست؟ محل مراجعه کدام است و شرایط چیست؟

کانون وکلای مرکز از دو زاویه خدمات حقوقی رایگان به مردم ارائه می کند : اول مشاوره حقوقی رایگان به مراجعان است و دیگری تعیین وکیل معاضدتی و رایگان برای افراد بی بضاعت است. در این قسمت هر روزه افراد مراجعه کننده ای وجود دارند که ادعا می کنند توان مالی ندارند و احتیاج به وکیل دارند. کانون در ساختمان معاضدت خود که در ساختمان سعدی جنوبی روبروی مسجد قائم واقع شده است تقاضاها دریافت و ثبت می شود، وکلای با تجربه و با سابقه این درخواست ها را بررسی می کنند که آیا مراجعه کننده حق دارد. در صورت احراز برای دفاع از آن حق با تعیین وکیل موافقت می کنند و از میان وکلای کانون وکلا که توانایی علمی و تخصص و سابقه کارش با آن پرونده تناسب داشته باشد شخصی انتخاب می شود. وی به عنوان وکیل معاضدتی در دادگاه حاضر می شود و بدون دریافت هیچ وجهی به عنوان حق الوکاله از موکل خود دفاع می کند. اما بخش مشاوره رایگان اداره معاضدت کانون وکلای مرکز با هدف کمک به قوه قضائیه طراحی شده است. به منظور رفع اطاله دادرسی و رسیدگی های طولانی که یکی از دلایل آن را قوه قضائیه عدم آگاهی مردم می داند، با این پیش زمینه واحدهایی برای ارشاد و معاضدت حقوقی مردم در دادگستری راه اندازی شده است و از کانون وکلا خواسته شده است که به این اداره ها کمک کند. در مجتمع های قضایی تهران کانون وکلای دادگستری به کمک وکلای عضو که داوطلب هستند، دفاتر مشاوره حقوقی رایگانی راه اندازی کرده اند و هر روزه به همه کسانی که مراجعه می کنند، اعم از دارا و ندار مشاوره حقوقی رایگان ارائه می کنند.

برچسب ها : امداد , تعاون , مشاور , وکیل